Η υπερβολική κατανάλωση φαγητού και η έλλειψη άσκησης μπορεί να αποτελούν τις βασικές αιτίες παχυσαρκίας, αποδεικνύεται όμως ότι δεν είναι οι μοναδικοί λόγοι αύξησης του βάρους μας.
Μελέτες έχουν δείξει ότι τα πιο απροσδόκητα πράγματα μπορούν να οδηγήσουν σε συσσώρευση κιλών – από την αφαίρεση των αμυγδαλών, μέχρι τα γονίδια ‘παχυσαρκίας’.
Περίπου το 22% των ενηλίκων στην Ελλάδα είναι παχύσαρκοι, ενώ οι υπέρβαροι στη χώρα μας φτάνουν το 35,2%. Έτσι κάθε παράγοντας μετράει για τον αγώνα ενάντια στα παραπανίσια κιλά.
Ας δούμε 11 απροσδόκητες αιτίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση του βάρους μας.
Να κολλήσουμε ένα στέλεχος ιού που προκαλεί κρυολόγημα.
Τα παιδιά που εκτίθενται σε ένα συγκεκριμένο στέλεχος του ιού του κοινού κρυολογήματος, που ονομάζεται αδενοϊός 36, έχουν περισσότερες πιθανότητες να είναι παχύσαρκα από εκείνα που δεν έχουν εκτεθεί στον ιό, σύμφωνα με ευρήματα στην επιθεώρηση Pediatrics. Σε μία μελέτη 124 παιδιών, σχεδόν το 80% των ατόμων που εκτέθηκαν στον ιό, ήταν παχύσαρκοι. Ζύγιζαν κατά μέσο όρο 23 κιλά παραπάνω από τα παιδιά που δεν είχαν εκτεθεί.
Λειτουργία του κλιματιστικού.
Σύμφωνα με ένα άρθρο του 2006 στη διεθνή επιθεώρηση παχυσαρκίας, όταν βρισκόμαστε συνεχώς σε ήπιες θερμοκρασίες το σώμα μας δεν χρειάζεται να προσπαθήσει να παραμείνει ζεστό ή κρύο. Στις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ, όπου εμφανίζονται μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας στις ΗΠΑ, το ποσοστό των σπιτιών που χρησιμοποιούν κλιματιστικό αυξήθηκε από 37% το 1978 σε 70% το 1997.
Έχοντας μια εργαζόμενη μητέρα.
Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Μάιο στην Αμερικανική επιθεώρηση Επιδημιολογίας, τα παιδιά που η μητέρα τους εργάζεται έχουν περισσότερες πιθανότητες να είναι παχύσαρκα από τα παιδιά που οι μητέρες τους βρίσκονται στο σπίτι. Ερευνητές στο πανεπιστήμιο College London, παρακολούθησαν 8.552 παιδιά το 1965 και σύγκριναν το βάρος τους με 1.889 παιδιά το 1991. Βρήκαν ότι τα παιδιά το 1991 που είχαν εργαζόμενη μητέρα ήταν πιθανότερο να ήταν παχύσαρκα από τα παιδιά που είχαν τη μητέρα τους στο σπίτι. Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η μελέτη δεν εξέτασε τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα, που είναι πιθανόν να θεωρούνται αιτίες του αποτελέσματος.
Η έλλειψη ύπνου.
Σύμφωνα με μια μελέτη του 2007 που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Archives of Disease in Childhood, τα άτομα που δεν κοιμούνται αρκετά έχουν περισσότερες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να γίνουν παχύσαρκα. Μια σειρά ορμονικών αλλαγών – όπως δυσανεξία στη γλυκόζη, πρόδρομο του διαβήτη – συμβαίνουν όταν ο οργανισμός δεν κοιμάται αρκετά. Ενώ μια άλλη μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2009 στο περιοδικό Critical Reviews in Food Science and Nutrition, έδειξε ότι οι περιορισμένες ώρες ύπνου μπορεί να οδηγήσουν σε αίσθημα πείνας και η κούραση που ακολουθεί μπορεί να μειώσει τη σωματική δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να υπάρξει περαιτέρω αύξηση του σωματικού βάρους.
Αφαίρεση αμυγδαλών.
Ερευνητές από το πανεπιστήμιο του St. Louis στο Missouri, βρήκαν ότι παιδιά που αφαιρούν τις αμυγδαλές τους προσλαμβάνουν περισσότερο βάρος μετά την επέμβαση, σε σύγκριση με τα παιδιά που δεν είχαν κάνει την επέμβαση. Οι ερευνητές εξέτασαν εννέα μελέτες που δημοσιεύτηκαν από το 1970 έως το 2009 και βρήκαν ότι το αυξημένο σωματικό βάρος και ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) συνέχιζε να υφίσταται ακόμα και επτά χρόνια μετά την επέμβαση. Ο ΔΜΣ αυξήθηκε από 5.5% στο 8.2% μετά την επέμβαση. Παρόλο που η επέμβαση ανακουφίζει από άλλα προβλήματα υγείας που επιφέρει η αμυγδαλίτιδα, μπορεί όμως να αυξήσει την όρεξη ενός παιδιού.
Το αναμμένο φως τη νύχτα.
Το αναμμένο φως τη νύχτα μπορεί να προσθέσει μερικά εκατοστά στην περιφέρεια της μέσης μας, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο στην επιθεώρηση των Πρακτικών της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών. Ποντίκια που εκτέθηκαν σε αμυδρό φως τη νύχτα αύξησαν κατά 50% το βάρος τους στη διάρκεια οκτώ εβδομάδων σε σύγκριση με ποντίκια που στη διάρκεια της νύχτας υπήρχε απόλυτο σκοτάδι, παρόλο που όλα τα ποντίκια λάμβαναν την ίδια ποσότητα τροφής και είχαν την ίδια φυσική δραστηριότητα. Τα αποτελέσματα μπορούν να εφαρμοστούν σε ανθρώπους που λαμβάνουν το γεύμα τους αργά τη νύχτα, δήλωσαν οι ερευνητές.
Η μητέρα μας είναι αρκετά μεγαλύτερη σε ηλικία.
Οι μεγαλύτερες μητέρες είναι πιθανότερο να έχουν παχύσαρκα παιδιά, σύμφωνα με αρκετές μελέτες. Το 2007 μια έρευνα, στην επιθεώρηση Archives of Disease in Childhood, βρήκε ότι παιδιά που γεννιούνται από μητέρες ηλικίας 30 ετών και πάνω είχαν 2.6% έως 2.8% περισσότερο σωματικό λίπος από τα παιδιά που γεννήθηκαν από μητέρες μικρότερες των 25 ετών. Μια έρευνα του 1997 στην επιθεώρηση του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου, βρήκε ότι η παχυσαρκία ήταν υψηλότερη μεταξύ κοριτσιών ηλικίας 9-10 ετών όπου οι μητέρες τους είχαν κάνει παιδιά μετά τα 35, σε σύγκριση με τα κορίτσια που η μητέρα τους γέννησε σε ηλικία 21 ετών ή και μικρότερη.
Έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους.
Σύμφωνα με έρευνες που δημοσιεύτηκαν στην επιθεώρηση Critical Reviews in Food Science and Nutrition και στη Διεθνή Επιθεώρηση Παχυσαρκίας, η ρύπανση θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στο μεταβολισμό μας. Χημικά που προκαλούν ενδοκρινολογικές διαταραχές, όπως η δισφαινόλη Α – που βρίσκεται στο πλαστικό – και οι πολυβρωμοδιφαινυλαιθέρες – επιβραδυντικό φλόγας – έχουν βρεθεί στον άνθρωπο και σχετίζονται με την παχυσαρκία παρεμβαίνοντας στην ορμονική λειτουργία, αναφέρει η μελέτη. Φυτοφάρμακα που επηρεάζουν τη σύνθεση των ορμονών και του μεταβολισμού, μπορούν επίσης να εισέλθουν στον ανθρώπινο οργανισμό μέσα από την τροφική αλυσίδα.
Τα γονίδιά μας.
Οι επιστήμονες εντόπισαν 18 νέους γενετικούς δείκτες που μπορεί να παίζουν ρόλο στην παχυσαρκία και 13 νέους δείκτες που θα μπορούσαν να καθορίσουν αν το λίπος συσσωρεύεται γύρω από τη μέση ή τους γοφούς, σύμφωνα με δύο μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Genetics. Πολλοί από αυτούς τους δείκτες είναι μέσα ή κοντά σε γονίδια που δεν είχαν συνδεθεί στο παρελθόν με την παχυσαρκία και μελετώντας το τι ακριβώς κάνουν αυτά τα γονίδια οι επιστήμονες μπορεί να βρουν τις αιτίες παχυσαρκίας σε διαφορετικούς ανθρώπους.
Η μητέρα μας κατανάλωνε λιπαρές τροφές στην εγκυμοσύνη.
Σύμφωνα με μια έρευνα του 2009 στην επιθεώρηση FASEB, ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Σινσινάτι και το Ιατρικό Κολλέγιο στη Γεωργία, ΗΠΑ, βρήκαν ότι ποντίκια που τρέφονταν με τροφές υψηλές σε λιπαρά είχαν περισσότερες πιθανότητες να γεννήσουν μωρά με περισσότερο βάρος από εκείνα που τρέφονταν ισορροπημένα. Το επιπλέον βάρος στη γέννα αποτελούσε παράγοντα κινδύνου για παχυσαρκία αργότερα στη ζωή. Τα μωρά των ποντικιών ήταν υπερμεγέθη επειδή το λίπος που κατανάλωνε η μητέρα προκαλεί τον πλακούντα να παρέχει πολλά θρεπτικά συστατικά στο έμβρυο. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι τα ευρήματα θα μπορούσαν να βρει εφαρμογή και στον άνθρωπο.
Η φαρμακευτική αγωγή μας.
Ορισμένα φάρμακα που λαμβάνονται για τον έλεγχο ή την πρόληψη της κατάθλιψης, του διαβήτη, της υπέρτασης και της ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, μπορεί να προκαλέσουν αύξηση του σωματικού βάρους. Η χρήση ψυχοτρόπων φαρμάκων και ιδίως αντικαταθλιπτικών στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά περίπου 5% μεταξύ του 1988 και του 2002, σύμφωνα με μια μελέτη του 2009 στο περιοδικό Critical Reviews in Food Science and Nutrition. Φάρμακα κατά της υπέρτασης που ονομάζονται βήτα-αναστολείς συνδέονται με αύξηση του σωματικού βάρους, όπως επίσης και σκευάσματα για τον έλεγχο του διαβήτη τύπου 2.
www.skepsou.gr, 15 Μαρτίου 2012.
